3.3 Rzetelność i trafność pomiaru

Samo opracowanie lub przetłumaczenie testu psychologicznego nie gwarantuje nam, że będzie on działał tak, jak to zaplanowaliśmy. Użytkownicy opracowanego narzędzia mają prawo (i powinni!) oczekiwać od autora, że udowodni on, że opracowany test mierzy z satysfakcjonującą dokładnością, czyli jest rzetelny. Oprócz tego autor musi udowodnić, że jego test mierzy to, co w założeniu ma mierzyć, to znaczy jest trafny.

Zanim przejdziemy do zagadnienia trafności i rzetelności warto jeszcze wspomnieć, co to jest test psychologiczny. Poniżej definicja pochodząca ze Standardów dla testów stosowanych w psychologii i pedagogice (standardy?), czyli źródła, które powinien znać każdy użytkownik testów:

Narzędzie lub procedura pozwalające
na otrzymanie próbki zachowań osoby badanej
w określonej dziedzinie oraz na standaryzowany
sposób ich oceny lub punktacji.

3.3.1 Rzetelność

Poniżej definicja rzetelności wg wspomnianych już Standardów (standardy?):

Stopień, w jakim wyniki testowe otrzymane dla
grupy osób są stabilne oraz nie zmieniają się
w kolejnych badaniach tym samym testem;
mogą być uznane za powtarzalne i rzetelne dla osoby badanej;
także stopień, w jakim wyniki testowe są wolne
od błędu pomiaru dla danej grupy.

Za każdym razem, gdy chcecie wiedzieć, czy test jest rzetelny, musicie ocenić, czy jego autorzy w badaniach walidacyjnych przekonali Was, że poszczególne pozycje tej definicji są spełnione.

Poniżej podstawowe sposoby badania rzetelności:

• w przypadku testów, których ocena jest skomplikowana, ocena tego samego materiału przez dwóch sędziów i obliczenie, w jakim stopniu oceny te są zgodne;
• dwukrotne badanie tej samej grupy osób tym samym testem (technika test - retest) i obliczenie współczynnika korelacji;
• ocena korelacji między połówkami testu;
• ocena korelacji między alternatywnymi wersjami testu;
• ocena zgodności wewnętrznej, tzn. tego, w jakim stopniu wszystkie pozycje testu mierzą to samo.

Wszystkie współczynniki rzetelności przyjmują wartość od 0 do 1, gdzie 1 oznacza idealnie rzetelny test. Uwaga: idealnie rzetelnych testów nie ma!

3.3.2 Trafność

Definicja trafności wg Standardów (standardy?)

TRAFNOŚĆ to stopień, w jakim zebrane dane
oraz teoria uzasadniają interpretację wyników
testowych, zgodną z proponowanym zastosowaniem testu.